Kupując osprzęt do wiercenia, łatwo założyć, że najtwardszy materiał zapewni najdłuższą żywotność. W praktyce sprawa jest bardziej złożona. Wiertła diamentowe mogą wykonać znacznie więcej otworów niż standardowe wiertła, ale przede wszystkim wtedy, gdy pracują w materiale, do którego zostały przeznaczone. Liczą się też parametry urządzenia, chłodzenie i technika operatora.
Czy warto więc dopłacić do osprzętu diamentowego? Zamiast porównywać same ceny, lepiej sprawdzić, ile otworów trzeba wykonać, w jakim podłożu oraz jak ważna jest jakość ich krawędzi.
Skąd bierze się trwałość osprzętu diamentowego?
Warstwa robocza takiego narzędzia zawiera ziarna diamentu, które ścierają obrabiany materiał. W odróżnieniu od klasycznego wiertła do metalu osprzęt diamentowy nie usuwa materiału głównie za pomocą ostrych krawędzi skrawających. Dzięki temu dobrze radzi sobie z twardymi i ściernymi podłożami, które szybko stępiają niektóre zwykłe wiertła.
Sama obecność diamentu nie gwarantuje jednak długiej pracy. Znaczenie mają również konstrukcja narzędzia, jakość spoiwa utrzymującego ziarna oraz dopasowanie osprzętu do podłoża. Gdy warstwa robocza zużywa się w prawidłowym tempie, odsłania kolejne ziarna. Jeśli narzędzie jest źle dobrane lub pracuje w niewłaściwych warunkach, może tracić skuteczność znacznie szybciej, niż sugerowałaby jego nazwa.
Diamentowe czy zwykłe ? co wytrzyma dłużej?
Nie ma jednej odpowiedzi dla wszystkich materiałów. Zwykłe wiertła HSS sprawdzają się przy wierceniu w metalu, drewnie czy tworzywach, o ile ich typ jest odpowiedni do zadania. Wiertła do betonu z końcówką z węglika spiekanego są z kolei praktycznym wyborem do wielu typowych prac montażowych w murze.
Przewaga osprzętu diamentowego staje się szczególnie widoczna przy materiałach takich jak gres, płytki ceramiczne, kamień czy twardy beton. Tam standardowe rozwiązanie może szybko się zużywać, pracować powoli albo zwiększać ryzyko wyszczerbienia krawędzi otworu. Odpowiednio dobrane narzędzie diamentowe pozwala wykonywać kolejne otwory z bardziej przewidywalnym efektem.
Nie oznacza to jednak, że jeden typ koronki nadaje się do każdej pracy. Do gresu, kamienia i betonu stosuje się osprzęt o różnych konstrukcjach. Również wiercenie w żelbecie wymaga uwzględnienia tego, czy wybrany model jest dopuszczony do pracy przy kontakcie ze zbrojeniem. Przed zakupem warto więc sprawdzić nie tylko średnicę, ale też zalecane zastosowanie narzędzia.
Kiedy dopłata do osprzętu diamentowego ma sens?
Przy jednym otworze w miękkiej ścianie zakup droższego narzędzia nie zawsze będzie opłacalny. Inaczej wygląda to przy serii przejść instalacyjnych, układaniu płytek lub pracy w twardym podłożu. Wtedy liczy się nie tylko cena osprzętu, lecz także czas wiercenia, liczba wymian narzędzi i ryzyko uszkodzenia materiału.
Przed wyborem dobrze ustalić:
- rodzaj podłoża ? gres, kamień, beton i żelbet stawiają narzędziu różne wymagania;
- średnicę i głębokość otworu ? wpływają na dobór konstrukcji oraz sposób odprowadzania urobku;
- liczbę planowanych otworów ? przy większej skali prac trwałość ma większy wpływ na koszt jednego otworu;
- metodę pracy ? nie każdy produkt nadaje się zarówno do wiercenia na mokro, jak i na sucho;
- wymagania dotyczące wykończenia ? szczególnie istotne przy widocznych płytkach i okładzinach.
Przeglądając wiertła diamentowe, warto zacząć właśnie od tych parametrów. Dobór narzędzia do zadania daje większą szansę na długą pracę niż kierowanie się wyłącznie przekonaniem, że ?diamentowe? znaczy ?do wszystkiego?.
Co najczęściej skraca żywotność narzędzia?
Nawet dobry osprzęt można szybko zużyć. Jedną z częstych przyczyn jest przegrzewanie warstwy roboczej. Może do niego dojść podczas zbyt długiej pracy bez przerw, przy nieodpowiednich obrotach lub wtedy, gdy narzędzie wymagające chłodzenia wodą jest używane na sucho. Z drugiej strony produktu przeznaczonego do pracy na sucho nie należy automatycznie traktować tak samo jak koronki wymagającej stałego dopływu wody ? decydują zalecenia producenta.
Znaczenie ma też nacisk. Zbyt mocne dociskanie narzędzia nie musi przyspieszyć wiercenia; może za to podnieść temperaturę i obciążyć warstwę roboczą. Przy płytkach dodatkowym problemem bywa ześlizgiwanie się narzędzia na początku pracy oraz użycie udaru tam, gdzie należy wiercić bez niego. W betonie z kolei trzeba pamiętać o usuwaniu urobku i stosowaniu sprzętu o parametrach odpowiednich do średnicy otworu.
Warto obserwować tempo pracy. Jeśli wiercenie wyraźnie zwalnia, nie zawsze rozwiązaniem jest zwiększenie siły. Najpierw należy sprawdzić, czy osprzęt jest właściwy do podłoża, czy nie doszło do przegrzania oraz czy sposób pracy odpowiada zaleceniom dla danego modelu.
Jak uczciwie porównać koszt obu rozwiązań?
Cena zakupu to tylko część rachunku. Przy okazjonalnym wierceniu w łatwym materiale zwykłe wiertło może być rozwiązaniem w pełni wystarczającym. Przy wielu otworach w twardym podłożu bardziej miarodajny będzie koszt wykonania jednego poprawnego otworu. W takim porównaniu należy uwzględnić zużycie narzędzia, czas pracy i ewentualne straty wynikające z pęknięcia płytki czy konieczności poprawiania otworu.
Trwałość najlepiej oceniać więc w odniesieniu do konkretnego zadania, a nie jako ogólną cechę produktu. Ten sam osprzęt może sprawdzić się podczas jednej realizacji i rozczarować podczas innej, jeśli zmieni się materiał albo warunki pracy.
Czy warto wybrać narzędzie diamentowe?
Wiertła diamentowe bywają trwalsze od zwykłych przede wszystkim podczas wiercenia w twardych, ściernych materiałach ? pod warunkiem właściwego doboru i użytkowania. Nie zastępują jednak wszystkich pozostałych rodzajów wierteł. Najrozsądniejszy wybór zaczyna się od rozpoznania podłoża i zaplanowania pracy, a dopiero później od porównania cen.